دلایـل زیـادی وجود دارد که ثابت می کـنـد دعـا مؤثر است. بسیـاری از تحقیـقات عـلـمی صحــت این مطلب را نشـان می دهند.
آزمایشات نشان می دهد که دعا و نیایش بر موارد زیر تاثیرگذار بوده است:

• فشارخون بالا
• زخم و جراحت ها
• حملات قلبی
• سردرد
• اضطراب

شرکت کننده های این آزمایشات عبارت بوده اند از:

• آب
• آنزیم ها
• باکتری
• قارچ
• مخمر
• گلوبول های قرمز خون
• سلول های سرطانی
• سلول های تنظیم کننده ضربان قلب
• دانه ها
• گیاهان
• خزه و جلبک دریایی
• حشرات
• موش
• جوجه

فرایندهایی که تحت تاثیر دعا و نیایش بوده اند عبارتند از:

• فعالیت آنزیم ها
• سرعت رشد گلوبول های سفید خون
• تغییر و دگرگونی باکتری ها
• رویش و جوانه زنی دانه ها و بذرهای مختلف
• سرعت سلول ها تنظیم کننده ضربان قلب
• سرعت بهبود و التیام زخم ها
• اندازه تومرها و تیروئید
• زمان لازم برای بیدار شدن از بیهوشی
• تاثیرات مستقلی مثل فعالیت الکتروپوستی پوست، مقدار تحلیل و خونکافت گلوبول های قرمز و سطح هموگلوبین.

تحقیقی که در سال 1993 برروی 10000 كارمند دولتی در طول 26 سال انجام گرفت، نشان داد که افراد متدين بسیار کـمتر از افـراد کافر، بـه خـــاطر مشکلات قلبی عروقی جان می سپارند. و در تحقیقی که در سال 1995 در يك کالج بر روی 250 نفر بعد از جراحی قلب باز انجام گرفت، اینطور نتیجه گیری شد که آن دسته از افراد که ارتباطات مذهبی و حمایت اجتماعی داشته اند، 12 مرتبه کمتر از آنها که فاقد آن بوده اند، جان سپرده اند.

در تلاش برای درک افسردگی ناشی از بستری شدن در بیمارستان، محققان يك دانشگاه 1000 بیمار بستری شده در بیمارستان که عادت به انجام امور مذهبی از قبیل نماز و دعا داشته اند را از سال 1987 تا 1989 مورد بررسی قرار داده و دریافته اند که این افراد بسیار بهتر از دیگران با مشکلات سلامتی خود کنار می آیند.

يك مركز اخیراً هیئتی را برای تشخیص مزایا و فواید ادغام داروهای متعارف با درمان های رفتاری و تکنیک های تمدد اعصاب برای درمان فشارخون، تشکیل داده است. این گروه دریافتند که ترکیب این دو روش درمانی با یکدیگر، که نماز و دعا یکی از اجزاء مهم آن بود، می تواند باعث پایین آوردن سرعت تنفس، ضربان قلب، و فشارخون فرد شود.

منبع: http://www.mardoman.com

(بهترین حس هنگام دعا، حس رضایت  از خود، بعبارتی همان عزت نفس است)

دعای عده ای که مستجاب می شود:
۱ـ  دعای پدر در حق فرزند
۲ـ  دعای فرزند در حق پدر و مادر
۳ـ  دعای مومنی در غیاب برادر مومن دیگر
۴ـ  دعای زائر خانه خدا
۵ـ  دعای روزه دار
۶ـ  دعای بیمار در حق عیادت کننده
۷ـ  دعای مجاهد و رزمنده
۸ـ  دعای سائل در حق عطا کننده
۹ـ  دعای کسی که متوسل به یکی از معصومین علیهم السلام شود
۱۰ـ  دعای  مومنی که عمل صالح انجام دهد
۱۱ـ  آن کس که چهل نفر را در دعا مقدم دارد 
و... 

در مقابل دعای گروهی که  مستجاب نمی‌گردد:
۱ـ  عاق والدین و قاطع الرحم
۲ـ  پیشوای ستمگر و اهل تار و طنبور و مانند آن
۳ـ  شخصی که بدون حرکت از خداوند روزی بخواهد
۴ـ  اسرافکار
۵ـ  بعد از نزول بلا
۶ـ ترک امر به معروف و نهی از منکر
۷ـ  اصرار بر گناه
۸ـ بدگمانی به خدا
و...

كسي كه بخواهد دعايش در حال سختي به اجابت رسد بايد در حال آسايش نیز بسيار دعا كند.
(اصول كافي، ج۴، ص۲۱۹ و ۲۲۰)

امام صادق(ع) فرمود: جدم مي‌فرمود: در دعا پيش‌دستي كنيد (پيش از آن كه گرفتار شويد دعا كنيد) زيرا چون بنده‌اي بسيار دعا كند و بلائي به او برسد و دنبالش دعا كند، گفته شود: صداي آشناست، و اگر همواره اهل دعا نباشد، و بعد از پيش‌آمد ناگوار دعا نمايد، بدو گفته شود: تاكنون كجا بودي؟
(اصول كافي، ج ۴، ص۲۲۰)

دعا برمي گرداند قضا و حكم مقدري را كه سخت محكم شده، پس بسيار دعا كن كه دعا كليد هر رحمت و كاميابي براي هر حاجتي است، و بدانچه نزد خدا است نتوان رسيد جز با دعا، و براستي كه هيچ دري نيست كه آنرا زياد بكوبند جز آنكه زمينه و وسيله فراهم شود تا به روي كوبنده اش باز شود.
(اصول کافی، ج۴، ص۲۳۲)

هر گاه دلتان شكست دعا كنيد، زيرا دل تا پاك و خالص نشود شكسته نمي شود.
(مكارم الاخلاق، ص۳۱۵)

رسول اکرم(ص) فرموند:
دعای چند دسته را خداوند مستجاب نمی کند:
۱ـ کسی که از خداوند برای پدر و مادرش بدی بخواهد.
۲ـ کسی که در خانه خود نشسته و دست روی دست گذاشته و از خداوند روزی می‏خواهد.
۳ـ کسی که درباره قطع رحم دعا کند و از خداوند چیزی بخواهد که مستلزم قطع رحم است. یا کسی که قطع رحم کرده بخواهد درباره موضوعی دعا کند.
۴ـ کسی که خداوند به او مال و ثروت فراوان داده و او با بذل و بخشش های زیاد آنها را از بین برده است و بعد دست ‏به دعا برداشته که خدایا به من روزی بده.
۵ـ کسی که از خداوند دفع شر زنش را بخواهد، زیرا چاره این کار در دست‏ خود شخص است او می‏تواند اگر واقعا از دست این زن ناراحت است عقد ازدواج را با طلاق فسخ کند.
۶ـ کسی که مالش را قرض داده و از طرفش شاهد و گواه و سندی نگرفته است و او مالش را خورده است. حالا این شخص دست‏ به دعا برداشته از خداوند چاره می‏خواهد. البته دعای این آدم مستجاب نمی‏شود، زیرا او به دست ‏خودش راه چاره را از بین برده و مال خویش را بدون سند و گواه به او داده است.
(بحارالانوار، ج۹۳، ص۳۶۰)

خداوند از رگ گـردن بـه انسان نزديكتر است اما بايد وقت دعا را نیز رعايت كرد. در حـالات امامان معصوم(عليه‌السلام) مي‌خوانيم كه آنها در اوقات و موقعيتهاي خـاصي دعا مي‌كردند. در روایات آمده است مواردي چون دعا بين اذان و اقامه، هـنـگـام وزيدن باد، وقت ظهر، هنگام بارش باران، شب قدر و...  که در استجابت دعا نقش موثري دارند.

امام صادق علیه السلام فرمودند: سه وقت است که دعا در آن اوقات مستجاب است.
۱.بعد از نماز واجب.
۲.هنگام آمدن باران.
۳.هنگام ظاهر شدن آیه و نشانه ی معجزه ای از طرف خدا برای بندگان خود.

در این هجوم درد
               سرمایه ام امید
                            جانمایه ام دعاست
                                              ای دوست ای رفیق
                                                                 بهتر از این دو چیز
                                                                                با من بگو کجاست ؟!

۱ـ ان قوماً عبدوا الله رغبةً فتلك عبادة التجار
گروهي خداوند را به اميد بهشت عبادت كردند كه آن عبادت بازرگانان است.

۲ـ ان قوماً عبدوا الله رهبةً فتلك عبادة العبيد
و گروهى خداوند را از ترس جهنم عبادت كردند كه آن عبادت بردگان است.

۳ـ ان قوماً عبدوا الله شكراً عبادة الاحرار
و گروهى خداوند را عبادت كردند از روي شكر و سپاس كه آن عبادت آزادگان است.

امام صادق عليه السلام ـ در پاسخ به گروهى كه از آن حضرت پرسيدند: چرا ما دعا مى‏ كنيم، امّا مستجاب نمى‏ شود؟ فرمودند: چون كسى را مى‏ خوانيد كه نمى ‏شناسيدش!

سلیمان بن عمرو به نقل از امام صادق (ع) می فرمایند: خدای عزوجل اجابت نکند دعایی که از روی دل غافل باشد!

کریما به رزق تو پرورده‏ایم	به انعام و لطف تو خو کرده‏ایم
گدا چون کرم بیند و لطف و ناز	نگردد ز دنبال بخشنده باز

ما گاه و بیگاه دست به دعا برمیداریم با نیت های متفاوت. گاهی برای خواست های دنیوی، زمانی برای دفع ضرر و زیان و گاهی اوقات نیز نفرین! در این میان هم پیش میاید که برای عذرخواهی از قصور و تقصیر دست به دعا برداریم و در نهایت خوشا به حال کسانی که برای بهره مند شدن از معنویات و کرامات اخروی دستان خود را به سوی حضرت حق دراز می کنند.
دعایی که به معنای حقیقی کلمه با دلی پاک، با معرفت با حضور قلب و همتی بلند و تضرع،  به دور از گناه (توبه) باشد محال است که از جانب پروردگار دست رد بخورد. چنانچه در روایتی آمده: «ما كان اللَّه ليفتح لعبد الدّعاء فيغلق عنه باب الاجابة واللَّه اكرم من ذلك» خداى متعال كريم‏تر از آن است كه باب دعا را باز كند، اما باب اجابت را ببندد. 

اول: دعا با «بسم الله الرحمن الرحيم» آغاز شود.
 پيامبر خدا(ص) فرمود: دعاي که اولش «بسم الله الرحمن الرحيم» باشد رد نمي شود.

 دوم: پيش از دعا، حمد و سپاس پروردگار را به جا آورد.
 حضرت امام صادق(ع) فرمود: هر دعايي که قبل از آن حمد و سپاس خداي متعال گفته نشود، دعايي ناقص و ابتر است.

سوم: بر محمّد و آل محمّد صلوات فرستد.
پيامبر خدا(ص) فرمود: درود و صلوات فرستادن شما بر من، سبب اجابت دعاي شما و پاکيزه شدن اعمال شما است.

هرگاه فردی را دوست داشتی او را به عشق خود آگاه کن زیرا که این دوستی میان شما را پابرجاتر میکند.